Wat doen wij?
Voor (kleinere) gemeenten met kleine kernen startten we in 2025 het programma warmteoplossingen voor kleine kernen, om kansen en mogelijkheden voor de ontwikkeling van kleine warmtenetten te onderzoeken en verder te brengen. We onderzochten de meest geschikte warmteoplossingen en werk(t)en aan een aanpak (portefeuillestrategie) die mogelijk de financiële haalbaarheid van kleine warmtenetprojecten kan vergroten, daarbij verkennen we de rol van het GWB in dit geheel. Deze portfolio-aanpak willen we verder ontwikkelen en daarnaast blijven we andere vraagstukken binnen dit thema oppakken.
Warmtesystemen voor kleine kernen
Met het Warmte Keuze Model (WKM) pogen we antwoord te geven op de vraag ‘welke warmtesystemen en bronnen zijn kansrijk voor kleine kernen?’. Het maakt inzichtelijk wat er vanuit technisch oogpunt mogelijk is op de schaal van kleine kernen. Als gemeente kan je het WKM gebruiken bij het in kaart brengen van kleinschalige collectieve projecten en het helpt vervolgens bij de afwegingen die daarbij gemaakt kunnen worden tussen de verschillende warmtesystemen. De resultaten uit het WKM zijn bedoeld als richtinggevend.
Klik op onderstaande button, open Excel in de desktop app (niet in de browser), schakel daar macro’s in en je kan het WKM invullen.
Betaalbaarheid kleinschalige collectieve warmtesystemen
De betaalbaarheid van collectieve warmtesystemen is een essentieel thema, vooral voor kleine kernen waar de afzetmogelijkheden kleiner zijn dan in stedelijk gebied. We hebben onderzoek laten doen naar de potentie van standaardisatie en een portfolio-aanpak; ‘hoeveel kostenreducties kunnen gerealiseerd worden door zo’n aanpak en gaat het dan om marginale verschillen of kan het de haalbaarheid van kleinschalige collectieve warmtesystemen echt vergroten?’. Het rapport laat zien dat een portfolio-aanpak potentie biedt. Deze aanpak willen we verder ontwikkelen door enkele projecten te ondersteunen en meer kennis op te doen hierover, met als doel om de ontwikkeling en realisatie van collectieve warmtesystemen in kleine kernen te stimuleren.
Gemeentelijke rolneming bij bewonersinitiatieven
Het aantal bewonersinitiatieven is de laatste jaren toegenomen, dat kan goed zijn voor de participatie en het lokale draagvlak maar het brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee voor gemeenten. Over het algemeen gezien zien we dat gemeenten zoekende zijn hoe hier op een gefundeerde manier mee om te gaan. Met de handreiking willen we gemeenten helpen met vragen als ‘wat is als gemeente belangrijk om in te regelen bij samenwerking met bewonersinitiatieven? Wat is een effectieve aanpak? Hoe ga ik als gemeente om met het verlenen van een vrijstelling (wanneer een ontheffing wordt aangevraagd) en op welke criteria beoordeel ik die aanvraag dan?’. Deze handreiking kan gemeenten helpen om zo’n effectieve aanpak te genereren. De handreiking laat bijvoorbeeld zien dat je er als gemeente goed aan doet om voorop duidelijke kaders vast te stellen voor samenwerking met bewonersinitiatieven. Dit kan problemen in de toekomst voorkomen. We zien dat er op dit thema al veel wordt geschreven en wordt onderzocht, zo gaat het NPLW ook in op de samenwerking met bewonersinitiatieven (https://www.nplw.nl/communicatie-en-participatie/samenwerken-met-bewonersinitiatieven) en schetst RVO een breder plaatje over de samenwerking met energiecoöperaties in de energietransitie (https://www.rvo.nl/sites/default/files/2024-08/Handreiking-gemeenten-samenwerking-energiecooperaties.pdf).